اخبار تئاتر مهر ۱۴۰۵ از آغاز اجراهای تازه، معرفی آثار اقتباسی و تغییراتی در رویدادهای نمایشی ایران و جهان حکایت دارد. در روزهای پیش رو، نمایش موزیکال «آرزوهای کوچک» با حضور غزل شاکری و سیامک صفری در تالار وحدت تهران روی صحنه می‌رود؛ اثری که علاوه بر حضور بازیگران شناخته‌شده، با هدف حمایت از کودکان و اختصاص درآمد اجراها به امور نیکوکاری مورد توجه قرار گرفته است. در کنار این خبر، درگذشت طارق نیک‌پور، آغاز آماده‌سازی چند نمایش جدید، اعلام نتایج رویدادهای ملی و اجرای اقتباس‌هایی از آثار کلاسیک در ایران و بریتانیا، از مهم‌ترین اتفاقات هفته تئاتر بوده‌اند.
«آرزوهای کوچک» با حضور غزل شاکری و سیامک صفری در تالار وحدت
یکی از مهم‌ترین خبرهای تئاتر در مهرماه، آماده‌سازی نمایش موزیکال «آرزوهای کوچک» برای اجرا در تالار وحدت تهران است. این اثر به نویسندگی محمدرضا کوهستانی، کارگردانی حسین پارسایی و تهیه‌کنندگی سیدعماد عامری تولید شده و قرار است داستانی درباره کودکان بی‌خانمان و امید آن‌ها به آینده را روایت کند.
سیامک صفری در این نمایش نقش «بابا» را بر عهده دارد. حضور او پس از سه سال دوری از صحنه تئاتر، یکی از نکات قابل توجه این اجرا به شمار می‌رود. غزل شاکری در نقش «خانوم» و رایان سرلک در نقش «خوشگله» دیگر بازیگران معرفی‌شده این اثر هستند.
درآمد اجرای «آرزوهای کوچک» صرف امور نیکوکاری می‌شود
بر اساس اطلاعات اعلام‌شده از سوی گروه اجرایی، پوریا خادم به‌عنوان آهنگساز و سروش کریمی‌نژاد به‌عنوان طراح حرکت در این پروژه حضور دارند. ترکیب موسیقی، حرکت و روایت داستانی با محوریت کودکان، از ویژگی‌های این نمایش موزیکال است.
پیش‌فروش بلیت اجراهای نخست «آرزوهای کوچک» از ۱۸ مهر آغاز می‌شود و تمام درآمد حاصل از اجراها به امور نیکوکاری کودکان اختصاص خواهد یافت. به این ترتیب، نمایش علاوه بر هدف هنری، رویکردی حمایتی نیز دارد و تلاش می‌کند توجه مخاطبان را به شرایط کودکان بی‌خانمان و نیازهای آنان جلب کند.
حسین پارسایی هم‌زمان با آماده‌سازی این اثر، نمایش «سیاوش» را نیز در زمین تنیس باشگاه انقلاب روی صحنه دارد.
درگذشت طارق نیک‌پور؛ جامعه تئاتر و موسیقی در سوگ یک هنرمند
طارق نیک‌پور، نوازنده باسابقه سازهای کوبه‌ای و عضو گروه تئاتر «تی‌توک» هرمزگان، عصر جمعه ۱۰ مهر در ۴۰ سالگی بر اثر ایست قلبی درگذشت. این اتفاق در شرایطی رخ داد که او تنها دقایقی پیش از آغاز ششمین اجرای نمایش «مثل آب برای شکلات» در مجموعه «خانه هنر تمام ناتمام» دچار عارضه شده بود.
خبر درگذشت این هنرمند، جامعه تئاتر و موسیقی را متأثر کرد. نیک‌پور در سال‌های فعالیت خود در عرصه هنر حضور داشت و به‌عنوان نوازنده سازهای کوبه‌ای با گروه تئاتر «تی‌توک» همکاری می‌کرد.
پس از این اتفاق تلخ، مراسم بزرگداشت و یادبود او با حضور جمعی از هنرمندان در همان محل اجرای نمایش برگزار شد. این مراسم فرصتی برای یادآوری فعالیت‌های هنری و گرامیداشت خاطره هنرمندی بود که در میانه فعالیت حرفه‌ای خود از دنیا رفت.
«تناسخ …»؛ نمایش تازه امیرعلی نبویان در مرحله آماده‌سازی
نمایش «تناسخ …» به نویسندگی امیرعلی نبویان و کارگردانی علی غریب، مراحل آماده‌سازی و تمرین را پشت سر می‌گذارد. اطلاعات منتشرشده درباره این اثر، از روایتی رازآلود و فضایی متفاوت خبر می‌دهد که در آن مرز میان پایان و آغاز، رفتن و ماندن و هویت شخصیت‌ها در مرکز توجه قرار دارد.
در خلاصه داستان این نمایش آمده است که روایت در نقطه‌ای میان پایان و شروع جریان پیدا می‌کند؛ جایی که هنوز مشخص نیست کالبد مورد اشاره در داستان در نهایت به چه کسی تعلق خواهد داشت. همین ابهام، فضای پرسش‌برانگیزی برای مخاطب ایجاد می‌کند و می‌تواند زمینه‌ساز برداشتی متفاوت از مفهوم تناسخ و هویت باشد.
زمان دقیق اجرا و جزئیات بیشتر درباره گروه بازیگران این نمایش در اطلاعات ارائه‌شده اعلام نشده است.
«بچه‌خرس»؛ بازخوانی آزاد نمایشنامه «خرس» چخوف
نمایش «بچه‌خرس» به کارگردانی و دراماتورژی مریم نورالدینی، از دوشنبه ۲۰ مهر در سالن انتظامی خانه هنرمندان ایران روی صحنه می‌رود. این اثر محصول گروه تئاتر «مرینو» است و برداشتی آزاد از نمایشنامه تک‌پرده‌ای و کمدی «خرس» نوشته آنتوان چخوف به شمار می‌رود.
آزاده کرمی، علی حیدری و بابک عبدی بازیگران معرفی‌شده این نمایش هستند. انتخاب اثری از چخوف، نویسنده نامدار ادبیات نمایشی، فرصتی برای بازخوانی یکی از آثار کمدی کلاسیک در قالب اجرایی تازه فراهم می‌کند.
اقتباس آزاد به گروه اجرایی امکان می‌دهد ضمن حفظ هسته اصلی اثر، در شیوه روایت، پرداخت شخصیت‌ها یا زبان صحنه تغییراتی ایجاد کند. با این حال، جزئیات رویکرد اجرایی «بچه‌خرس» و میزان فاصله آن با متن اصلی در اطلاعات منتشرشده تشریح نشده است.
«سکوت» هارولد پینتر در کاخ هنر روی صحنه می‌رود
نمایش «سکوت»، نوشته هارولد پینتر، نمایشنامه‌نویس و برنده جایزه نوبل ادبیات، با طراحی و کارگردانی گلزار حذفی به‌زودی در مجموعه «کاخ هنر» اجرا می‌شود.
این اثر به مواجهه سه انسان با تنهایی، خاطرات و گذشته می‌پردازد؛ موضوعاتی که در جهان نمایشی پینتر جایگاهی مهم دارند. آثار او معمولاً با روابط پیچیده انسانی، سکوت‌های معنادار و موقعیت‌هایی شناخته می‌شوند که در آن‌ها همه‌چیز به‌صراحت بیان نمی‌شود و بخش مهمی از معنا در لایه‌های پنهان گفت‌وگوها شکل می‌گیرد.
اجرای «سکوت» با همکاری مؤسسه فرهنگی هنری «فلانور» آماده شده و امیر آهن، احسان ایرانی و شقایق افتاده در آن ایفای نقش می‌کنند. زمان دقیق آغاز اجرا در اطلاعات اعلام‌شده مشخص نشده است.
«داستان خرس‌های پاندا» با خیام وقارکاشانی و غزاله اکرمی
نمایش «داستان خرس‌های پاندا به روایت یک ساکسیفونیست که معشوقه‌ای در فرانکفورت دارد» نوشته ماتئی ویسنی‌یک، با کارگردانی مریم امینی در تماشاخانه طهران روی صحنه می‌رود.
خیام وقارکاشانی و غزاله اکرمی بازیگران معرفی‌شده این اثر هستند. داستان نمایش درباره ۹ شب عجیب و متفاوت از همراهی مردی با زنی ناشناس است؛ موقعیتی که ظرفیت پرداختن به روابط انسانی، خاطره، تنهایی و مرزهای میان واقعیت و خیال را دارد.
عنوان طولانی و روایت مبتنی بر موقعیتی غیرمعمول، این اثر را در زمره نمایش‌هایی قرار می‌دهد که مخاطب را به کشف تدریجی رابطه شخصیت‌ها و معنای اتفاقات دعوت می‌کنند.
رویداد ملی «همچون فردوسی»؛ معرفی آثار پذیرفته‌شده اولیه
نتایج اولیه رویداد ملی تولید آثار نمایشی «همچون فردوسی» اعلام شد. این رویداد با هدف اقتباس و بازآفرینی صحنه‌ای از شاهنامه فردوسی برگزار می‌شود و تلاش دارد ظرفیت‌های نمایشی این اثر بزرگ ادبیات فارسی را در قالب تولیدات جدید به کار بگیرد.
در مجموع ۱۳۰ اثر به دبیرخانه رویداد ارسال شده بود. پس از بررسی آثار، هشت نمایش در بخش آزاد و سه اثر در بخش دانشجویی به مرحله پذیرش اولیه راه یافتند.
اقتباس از شاهنامه می‌تواند امکان بازخوانی داستان‌ها، شخصیت‌ها و مفاهیم حماسی این اثر را برای نسل جدید فراهم کند. تبدیل روایت‌های ادبی به زبان صحنه، در عین حفظ عناصر اصلی، به انتخاب شیوه اجرایی و نگاه تازه گروه‌های نمایشی وابسته است.
هفت اثر در بخش حرکت رویداد ملی «ایران‌دخت» معرفی شدند
پس از پایان ارزیابی آثار ارسالی به رویداد ملی هنرهای نمایشی «ایران‌دخت»، هفت نمایش برای حضور در بخش صحنه‌ای مبتنی بر حرکت انتخاب شدند.
این رویداد با محوریت بانوان و خانواده طراحی شده و قرار است از یکم تا هفتم آذر ۱۴۰۵ در تهران برگزار شود. تمرکز بر حرکت در اجراهای صحنه‌ای، امکان استفاده از بدن، ریتم، میزانسن و بیان غیرکلامی را برای انتقال مضمون فراهم می‌کند.
محوریت زنان و خانواده نیز بستری برای طرح موضوعات اجتماعی و فرهنگی مرتبط با این حوزه در قالب زبان هنرهای نمایشی به شمار می‌رود. جزئیات بیشتر درباره هفت اثر منتخب در اطلاعات ارائه‌شده ذکر نشده است.
تغییرات مدیریتی در جشنواره تئاتر بسیج و انجمن نمایش آیینی
در ادامه اخبار تئاتر هفته گذشته، انتصاب‌های تازه‌ای در مجموعه رویدادهای نمایشی سازمان بسیج هنرمندان کشور انجام شد. حامد شب‌خیز، رئیس این سازمان، با صدور احکامی مدیران جدید برخی رویدادها و انجمن‌های نمایشی را معرفی کرد.
- محمود فرهنگ: دبیر هفدهمین دوره جشنواره سراسری تئاتر بسیج «سودای عشق» شد.
- محمد نجاری: به‌عنوان رئیس هیئت‌مدیره انجمن نمایش آیینی معرفی شد.
- احمد جولایی، حفیظ‌الله رفیعی و حسین امیری: در ترکیب جدید هیئت‌مدیره انجمن نمایش آیینی قرار گرفتند.
این انتصاب‌ها در آستانه برگزاری رویدادهای نمایشی و فعالیت‌های مرتبط با تئاتر آیینی و مذهبی انجام شده‌اند. نقش مدیران و دبیران جشنواره‌ها در برنامه‌ریزی، انتخاب آثار و ایجاد فرصت برای گروه‌های نمایشی، بخشی از روند اجرایی این رویدادهاست.
اقتباس تازه از «آنتیگونه» در بریتانیا؛ روایت جنگ و فروپاشی روانی
در بریتانیا نیز نمایش «خروج آنتیگونه» (Antigone Exits) با بازنویسی نینا سگال و کارگردانی جف جیمز در تئاتر «مینروا» در چیچستر روی صحنه رفته است.
این اجرای ۷۵ دقیقه‌ای با شکستن دیوار چهارم، رابطه مستقیم‌تری میان بازیگران و تماشاگران برقرار می‌کند. اثر، تبعات عاطفی جنگ و فروپاشی روانی را در قالب بازآفرینی‌ای ملتهب از داستان آنتیگونه بررسی می‌کند.
آنتیگونه از شخصیت‌های شناخته‌شده تراژدی یونان باستان است و داستان او در دوره‌های مختلف، بستری برای پرداختن به موضوعاتی مانند وجدان فردی، قدرت، قانون و پیامدهای تصمیم‌های انسانی بوده است. بازخوانی معاصر این شخصیت می‌تواند مفاهیم کلاسیک را با تجربه‌های تازه و دغدغه‌های امروزی پیوند دهد.
«فرانتس و ماری»؛ اقتباس موزیکال از «ویتسک» در لندن
نمایش موزیکال «فرانتس و ماری» (Franz & Marie)، اقتباسی از نمایشنامه مشهور «ویتسک» نوشته گئورگ بوشنر، در تئاتر «چرینگ کراس» لندن اجرا می‌شود.
این اثر با رویکردی ضدجنگ، موضوعاتی مانند شکاف طبقاتی و استثمار را در قالب یک موزیکال فولک روایت می‌کند. حضور ۱۴ بازیگر-نوازنده نیز موسیقی را به یکی از عناصر اصلی ساختار اجرایی تبدیل کرده است.
«ویتسک» از آثار مهم و تأثیرگذار ادبیات نمایشی آلمان است که به‌واسطه پرداختن به فشارهای اجتماعی و وضعیت انسانی شخصیت اصلی، بارها مورد اقتباس و بازخوانی قرار گرفته است. تبدیل این نمایشنامه به یک اثر موزیکال، امکان روایت دوباره مضامین آن را با تکیه بر موسیقی و اجرا فراهم می‌کند.
در مجموع، خبرهای تئاتر این هفته از تنوع قابل توجه اجراها و رویدادها حکایت دارند؛ از نمایش‌های موزیکال و اقتباس‌های کلاسیک در تهران تا بازخوانی آثار شناخته‌شده در بریتانیا. در کنار این تحولات، توجه به موضوعات اجتماعی، حمایت از کودکان، بازآفرینی متون ادبی و یادبود هنرمندان درگذشته، بخش مهمی از فضای تئاتر مهرماه را شکل داده است.
