مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی وزارت آموزش‌وپرورش اعلام کرد که در حال حاضر حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد مدارس کشور از خدمات مشاور برخوردارند. به گفته سمیه ابراهیمی، کمبود نیروی متخصص مشاوره همچنان یکی از چالش‌های جدی مدارس است؛ در عین حال، برنامه‌های پیشگیرانه و خط ملی نماد ۱۵۷۰ برای حمایت از دانش‌آموزان و خانواده‌ها دنبال می‌شود.
برنامه‌های آموزش‌وپرورش برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی
سمیه ابراهیمی با اشاره به رویکرد پیشگیرانه وزارت آموزش‌وپرورش گفت که مجموعه‌ای از برنامه‌های فرهنگی، هنری، قرآنی و مشاوره‌ای برای کاهش آسیب‌های اجتماعی در مدارس طراحی و اجرا می‌شود. در این برنامه‌ها، مشارکت دانش‌آموزان و استفاده از ظرفیت گروه همسالان نیز مورد توجه قرار دارد.
یکی از این برنامه‌ها، طرح «همیاران مشاور» است که با هدف پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و اعتیاد اجرا می‌شود. دانش‌آموزان در قالب گروه‌های ۱۰ نفره در این طرح فعالیت می‌کنند و در روند اجرای آن، چند مرحله را پشت سر می‌گذارند:
- شناسایی آسیب‌ها و مسائل اجتماعی موجود در مدرسه؛
- طراحی و اجرای پروژه‌هایی برای کمک به حل مسائل شناسایی‌شده؛
- ارزیابی میزان اثربخشی اقدامات انجام‌شده؛
- ارائه نتایج فعالیت‌ها.
همچنین آموزش مهارت‌های زندگی و مهارت‌های ارتقایی برای دانش‌آموزان و خانواده‌ها در مدارس دنبال می‌شود تا توانایی آنها برای مواجهه با مشکلات و آسیب‌های اجتماعی افزایش پیدا کند.
کمبود مشاور؛ چالش جدی مدارس کشور
مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی وزارت آموزش‌وپرورش با تأکید بر کمبود نیروی مشاور در مدارس گفت که در حال حاضر تنها حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد مدارس کشور از خدمات مشاوره‌ای برخوردارند.
به گفته ابراهیمی، سال گذشته مجوز استخدام نیرو در حوزه مشاوره صادر شده بود، اما به دلیل شرایط ویژه کشور امکان برگزاری آزمون استخدامی فراهم نشد. با وجود این محدودیت، تلاش می‌شود خدمات مشاوره‌ای در مقاطع ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم متناسب با نیاز دانش‌آموزان ارائه شود.
خط ملی نماد ۱۵۷۰؛ راه ارتباط دانش‌آموزان و خانواده‌ها با مشاوران
خط ملی نماد ۱۵۷۰ یکی از مسیرهای دسترسی دانش‌آموزان و خانواده‌ها به خدمات مشاوره‌ای آموزش‌وپرورش است. این خط در همه استان‌های کشور فعال است و تماس‌گیرندگان می‌توانند درباره مسائل تحصیلی، خانوادگی و مشکلات فردی از مشاوران راهنمایی دریافت کنند.
ابراهیمی توضیح داد که در برخی استان‌ها، از جمله تهران، خدمات خط ۱۵۷۰ به‌صورت شبانه‌روزی و حتی در روزهای تعطیل ارائه می‌شود تا دانش‌آموزان و خانواده‌ها در زمان نیاز امکان تماس با مشاوران را داشته باشند.
موضوع تماس‌ها؛ از انتخاب رشته تا اضطراب و مشکلات خانوادگی
موضوع تماس‌های برقرارشده با خط ۱۵۷۰ در طول سال یکسان نیست و با توجه به شرایط و نیازهای دانش‌آموزان تغییر می‌کند. برای مثال، در دوره کنکور و انتخاب رشته، بخش قابل توجهی از تماس‌ها به مشاوره تحصیلی اختصاص دارد؛ اما در زمان‌های دیگر، مسائل خانوادگی و مشکلات فردی دانش‌آموزان بیشتر مطرح می‌شود.
به گفته مدیرکل امور تربیتی وزارت آموزش‌وپرورش، در دوره جنگ نیز دانش‌آموزان زیادی به دلیل استرس و اضطراب ناشی از شرایط جنگی با این خط تماس گرفته و خدمات مشاوره‌ای دریافت کرده‌اند.
مشاوران متخصص در خط ۱۵۷۰
ابراهیمی با اشاره به تخصص مشاوران فعال در خط ملی ۱۵۷۰ گفت که این افراد از نیروهای متخصص با مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد و بالاتر هستند. آشنایی آنها با فضای مدارس نیز به برقراری ارتباط مؤثرتر با دانش‌آموزان کمک می‌کند.
بر اساس اعلام وزارت آموزش‌وپرورش، دانش‌آموزان و خانواده‌ها می‌توانند برای دریافت راهنمایی درباره مسائل تحصیلی، مشکلات خانوادگی، اضطراب و استرس با خط ۱۵۷۰ تماس بگیرند. با این حال، گسترش پوشش مشاوره‌ای در مدارس همچنان به تأمین نیروی متخصص و رفع کمبود مشاور وابسته است.
