پیشرفت اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ در سیستان و بلوچستان به ۴۵.۹ درصد رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با میانگین ۶۰ درصدی کشور، از عقب‌ماندگی استان در اجرای این طرح ملی حکایت دارد. رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی سیستان و بلوچستان اعلام کرده است که این استان از نظر میزان پیشرفت سرشماری در میان ۳۱ استان کشور رتبه ۲۹ را دارد.
پیشرفت ۴۵.۹ درصدی سرشماری در سیستان و بلوچستان
مهرداد عرب‌اول، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی سیستان و بلوچستان، با اشاره به آخرین آمار اعلام‌شده از سوی مرکز آمار ایران گفت که پیشرفت سرشماری عمومی نفوس و مسکن در استان به ۴۵.۹ درصد رسیده است؛ در حالی که میانگین پیشرفت کشوری ۶۰ درصد اعلام شده است.
به گفته وی، از میان فرمانداری‌های استان تنها دو فرمانداری به پیشرفت بیش از ۶۰ درصد دست یافته‌اند. همچنین وضعیت اجرای طرح در هشت فرمانداری ضعیف و در ۱۶ فرمانداری متوسط ارزیابی شده است.
عرب‌اول بر ضرورت همکاری فرمانداری‌ها برای پیشبرد سرشماری تأکید کرد و گفت اطلاعات به‌دست‌آمده از این طرح، در برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در سطح استان، شهرستان، بخش و دهستان کاربرد دارد و می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری و تخصیص منابع در حوزه‌های مختلف باشد.
سرشماری ۱۴۰۵ به روش ثبتی‌مبنا اجرا می‌شود
سرشماری امسال برخلاف روش‌های گذشته، با رویکرد ثبتی‌مبنا انجام می‌شود. در این شیوه، بخش عمده اطلاعات جمعیتی و خانوارها از داده‌های موجود در سامانه‌های دستگاه‌های اجرایی استخراج می‌شود و به همین دلیل نیازی به مراجعه حضوری مأموران به تمام خانوارها نیست.
فرایند اجرای سرشماری سه بخش اصلی دارد:
- دریافت اطلاعات ثبتی: استفاده از داده‌های موجود در سامانه‌های دستگاه‌های اجرایی؛
- خوداظهاری اینترنتی: تکمیل اطلاعات از سوی خانوارهایی که برای ثبت یا اصلاح داده‌هایشان پیامک دریافت می‌کنند؛
- مراجعه حضوری نمونه‌ای: مراجعه مأموران آمارگیر به تعدادی از خانوارهای منتخب برای تکمیل اطلاعات مورد نیاز.
سهم ۷۱ هزار خانوار سیستان و بلوچستان از مراجعه حضوری
رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی سیستان و بلوچستان اعلام کرد که از مجموع یک میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار منتخب برای مراجعه حضوری در سراسر کشور، ۷۱ هزار خانوار در ۲۶ شهرستان این استان قرار دارند.
انتخاب این خانوارها بر اساس الگوهای آماری انجام شده است. برای نمونه، در شهرستان ایرانشهر اطلاعات سه هزار و ۵۰۰ خانوار از طریق مراجعه حضوری دریافت می‌شود؛ بنابراین مأموران آمارگیر قرار نیست به همه خانوارهای این شهرستان مراجعه کنند.
خانوارهای دریافت‌کننده پیامک چگونه اطلاعات خود را ثبت کنند؟
الهام هاشمی‌منفرد، معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی سیستان و بلوچستان، از خانوارهایی که پیامک مرکز آمار ایران را دریافت می‌کنند خواست اطلاعات درخواستی را به‌صورت اینترنتی تکمیل کنند.
بر اساس توضیحات وی، خانوارهای مشمول باید از طریق سامانه دولت من یا درگاه ملی آمار وارد فرایند خوداظهاری شوند، پرسشنامه الکترونیکی را تکمیل کنند و کد آماری دریافت کنند.
این فرایند برای خانوارهایی اهمیت دارد که اطلاعات آن‌ها در سامانه‌های دستگاه‌های اجرایی ثبت نشده یا داده‌های موجود درباره آن‌ها ناقص است. اطلاعات این گروه از طریق خوداظهاری اینترنتی یا مراجعه حضوری مأموران تکمیل خواهد شد.
چه اطلاعاتی در سرشماری ثبت می‌شود؟
به گفته معاون آمار، نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان، مأموران آمارگیر در مراجعه نمونه‌ای، اطلاعاتی درباره وضعیت اشتغال، مهاجرت، معلولیت، مسکن و مشخصات هویتی اعضای خانوار را ثبت می‌کنند.
این داده‌ها برای استخراج شاخص‌های آماری در سطح شهرستان‌ها و برنامه‌ریزی متناسب با جمعیت مناطق استفاده می‌شوند. از جمله کاربردهای مهم نتایج سرشماری، تعیین نیاز مناطق به خدمات عمومی مانند مدرسه، مراکز بهداشتی و سایر امکانات مورد نیاز جمعیت است.
اهمیت تکمیل سرشماری برای برنامه‌ریزی منطقه‌ای
سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ نهمین سرشماری کشور از سال ۱۳۳۵ تاکنون به شمار می‌رود و با روش ثبتی‌مبنا اجرا می‌شود. اطلاعات دقیق و کامل خانوارها می‌تواند به شناخت بهتر وضعیت جمعیتی و مسکن مناطق کمک کند و مبنایی برای توزیع خدمات و منابع متناسب با نیاز شهرستان‌ها باشد.
با توجه به فاصله پیشرفت سیستان و بلوچستان از میانگین کشوری، همکاری فرمانداری‌ها و تکمیل اطلاعات از سوی خانوارهای دریافت‌کننده پیامک، در پیشبرد این طرح آماری اهمیت دارد.
