مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت فراهم‌کردن شرایط حضور برابر افراد دارای معلولیت در جامعه اعلام کرد که بسیاری از فضاهای عمومی و سالن‌های فرهنگی همچنان برای حضور این افراد مناسب‌سازی نشده‌اند. مهدی برجی، در حاشیه دومین جشنواره منطقه‌ای فیلم فرانک، گفت توانمندسازی و آموزش هنرمندان دارای معلولیت به‌تنهایی کافی نیست و رفع موانع شهری و اجتماعی نیز باید در اولویت قرار گیرد.
بر اساس اعلام مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی، از حدود ۶۰۰ هزار نفر از جامعه هدف بهزیستی در این استان، ۱۴۶ هزار نفر دارای معلولیت هستند و تحت پوشش قرار دارند. هم‌زمان، جشنواره فیلم فرانک با افزایش تعداد آثار دریافتی از حدود ۸۰ اثر در سال گذشته به ۱۰۳ اثر در سال جاری، در مسیر گسترش فعالیت‌ها و تبدیل‌شدن به رویدادی ملی قرار گرفته است.
آمار افراد دارای معلولیت در خراسان رضوی
مهدی برجی، مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی، در تشریح وضعیت افراد دارای معلولیت در این استان گفت در حال حاضر حدود ۶۰۰ هزار نفر در گروه جامعه هدف بهزیستی قرار دارند که از این تعداد، ۱۴۶ هزار نفر دارای معلولیت هستند و خدمات حمایتی دریافت می‌کنند.
افراد تحت پوشش، بر اساس نوع معلولیت در گروه‌های مختلف دسته‌بندی می‌شوند. آمار اعلام‌شده از سوی مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی، تصویری از تنوع نیازهای حمایتی و توانبخشی این جامعه ارائه می‌دهد.
| گروه | تعداد اعلام‌شده |
|---|---|
| افراد دارای معلولیت جسمی و حرکتی | حدود ۶۳ هزار نفر |
| افراد دارای معلولیت ذهنی | حدود ۴۲ هزار نفر |
| افراد نابینا | حدود ۲۱ هزار و ۵۰۰ نفر |
| افراد ناشنوا | حدود ۲۰ هزار و ۶۰۰ نفر |
| افراد دارای معلولیت مرتبط با اعصاب و روان | حدود ۱۱ هزار نفر |
| افراد دارای معلولیت مرتبط با اوتیسم | حدود ۳ هزار و ۵۰۰ نفر |
این ارقام از سوی مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی اعلام شده‌اند. در اظهارات منتشرشده، تاریخ به‌روزرسانی تفصیلی آمار و جزئیات خدمات دریافتی هر گروه ارائه نشده است.
چرا شرایط جامعه برای حضور افراد دارای معلولیت مناسب نیست؟
یکی از محورهای اصلی اظهارات برجی، موانعی بود که افراد دارای معلولیت هنگام حضور در فضاهای عمومی و شرکت در فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی با آن روبه‌رو هستند. او تأکید کرد که با وجود پیشرفت‌های صورت‌گرفته در زمینه آموزش و توانبخشی، شرایط جامعه برای پذیرش و مشارکت برابر این افراد هنوز مطلوب نیست.
به گفته مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی، مناسب‌نبودن بسیاری از سالن‌ها و فضاهای عمومی از موانع جدی مشارکت افراد دارای معلولیت در فعالیت‌های فرهنگی، هنری و اجتماعی است. وقتی دسترسی به سالن‌های نمایش، مراکز فرهنگی یا امکانات شهری دشوار باشد، فرصت حضور و دیده‌شدن این افراد نیز کاهش پیدا می‌کند.
مناسب‌سازی فضاهای عمومی تنها به ایجاد مسیر ورود به ساختمان محدود نمی‌شود، بلکه باید امکان استفاده مستقل و ایمن از محیط برای افراد با نیازهای متفاوت فراهم شود. بر اساس تأکید برجی، دسترسی‌پذیری شهرها و سالن‌ها از پیش‌نیازهای حضور برابر افراد دارای معلولیت در جامعه است.
توانمندسازی هنرمندان دارای معلولیت؛ آموزش به‌تنهایی کافی نیست
برجی با اشاره به تغییر نگرش نسبت به معلولیت در حدود دو دهه گذشته گفت که در سال‌های قبل، یکی از چالش‌های جدی این حوزه، محدودبودن فرصت‌های آموزش و توانمندسازی بود. این مسئله باعث می‌شد بسیاری از افراد دارای معلولیت فرصت کمتری برای حضور در جامعه داشته باشند.
به گفته او، در سال‌های اخیر شرایط آموزش، توانبخشی و ارائه خدمات به این افراد تغییر کرده است و هنرمندان دارای معلولیت نیز فرصت بیشتری برای یادگیری و توسعه مهارت‌های خود پیدا کرده‌اند. با این حال، برای تبدیل این توانایی‌ها به مشارکت مؤثر اجتماعی، باید موانع محیطی و فرهنگی نیز برطرف شوند.
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی تأکید کرد که هدف اصلی، فراهم‌کردن شرایطی است که هنرمندان دارای معلولیت بتوانند آثار خود را ارائه کنند، در رویدادهای هنری حضور داشته باشند و در کنار دیگر هنرمندان فعالیت کنند؛ نه اینکه صرفاً در چارچوبی جداگانه دیده شوند.
جشنواره فیلم فرانک چیست و چه هدفی دارد؟
جشنواره فیلم فرانک رویدادی هنری برای فراهم‌کردن فرصت عرضه، بررسی و معرفی آثار هنرمندان دارای معلولیت است. به گفته برجی، یکی از اهداف اصلی این جشنواره آن است که هنرمندان بتوانند آثار خود را در یک فضای تخصصی ارائه دهند و از ارزیابی داوران و فرصت‌های آموزشی بهره‌مند شوند.
برجی توضیح داد که سطح کیفی آثار ارسالی یکسان نیست. ممکن است برخی آثار هنوز برای رقابت در سطح عمومی آمادگی کافی نداشته باشند، اما در مقابل، آثاری نیز وجود دارند که از کیفیت بالایی برخوردارند. از نگاه برگزارکنندگان، جشنواره می‌تواند فضایی برای شناسایی ظرفیت‌ها، ارزیابی آثار و کمک به رشد حرفه‌ای هنرمندان فراهم کند.
بر همین اساس، قرار است پس از برگزاری جشنواره، دوره‌های آموزشی متعددی برای کارگردانان و هنرمندان دارای معلولیت در نظر گرفته شود تا بتوانند مهارت‌های خود را ارتقا دهند و برای حضور در رقابت‌های گسترده‌تر آماده شوند.
افزایش آثار ارسالی به جشنواره فرانک
یکی از نشانه‌های گسترش جشنواره فرانک، افزایش تعداد آثار رسیده به دبیرخانه آن است. بر اساس اظهارات مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی، سال گذشته نزدیک به ۸۰ اثر به دبیرخانه جشنواره ارسال شد؛ این تعداد در دوره امسال به ۱۰۳ اثر رسید.
| دوره جشنواره | تعداد آثار ارسالی |
|---|---|
| دوره نخست، سال گذشته | نزدیک به ۸۰ اثر |
| دوره دوم، سال جاری | ۱۰۳ اثر |
افزایش تعداد آثار نشان می‌دهد که مشارکت هنرمندان در این رویداد بیشتر شده است؛ با این حال، برای ارزیابی دقیق میزان رشد فعالیت هنری در جامعه افراد دارای معلولیت، به اطلاعات تکمیلی درباره تعداد هنرمندان شرکت‌کننده، تنوع آثار و استمرار فعالیت آنان نیز نیاز است.
برجی ابراز امیدواری کرد که با ادامه این روند و دریافت آثار بیشتر، جشنواره فرانک در سال آینده به رویدادی ملی تبدیل شود و هنرمندان بیشتری از استان‌های مختلف فرصت معرفی آثار خود را پیدا کنند.
کدام استان‌ها در جشنواره منطقه‌ای فیلم فرانک شرکت کردند؟
دومین دوره جشنواره فیلم فرانک نسبت به دوره نخست، دامنه جغرافیایی گسترده‌تری داشته است. به گفته مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی، آثار هنرمندان پنج استان به دبیرخانه این دوره ارسال شد.
- خراسان رضوی
- خراسان شمالی
- سیستان و بلوچستان
- کرمان
- گلستان
این مشارکت منطقه‌ای امکان ارائه آثار هنرمندان دارای معلولیت از استان‌های مختلف را فراهم کرده است. برگزاری چنین رویدادهایی می‌تواند فرصتی برای تعامل میان هنرمندان، تبادل تجربه و آشنایی با ظرفیت‌های هنری مناطق گوناگون ایجاد کند.
برجی با اشاره به تجربه دو دوره جشنواره گفت که بهزیستی خراسان رضوی در پی آن است که سومین دوره این رویداد در سال آینده در سطح ملی برگزار شود. او همچنین از برنامه‌ریزی برای برگزاری دوره بعدی در شهرستان کاشمر خبر داد.
چرا فراگیرسازی از برگزاری جشنواره ویژه مهم‌تر است؟
یکی از نکات مهم در اظهارات مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی، تأکید بر پرهیز از جدا نگه‌داشتن هنرمندان دارای معلولیت از جریان عمومی هنر بود. او گفت هدف نهایی این نیست که جشنواره‌ای صرفاً ویژه این افراد برگزار شود و آثار آنان فقط با آثار گروهی مشابه مقایسه شود؛ بلکه هدف، حرکت به سمت فراگیرسازی و فراهم‌کردن دسترسی برابر در همه عرصه‌هاست.
از این منظر، جشنواره فیلم فرانک می‌تواند نقش حمایتی و آموزشی داشته باشد، اما مقصد نهایی باید حضور هنرمندان در رویدادهای عمومی و امکان رقابت حرفه‌ای بر اساس توانایی و کیفیت آثار باشد.
این رویکرد همچنین بر ضرورت ایجاد فرصت‌های برابر در آموزش، تولید اثر، دسترسی به امکانات حرفه‌ای و عرضه عمومی آثار تأکید می‌کند. اگر موانع محیطی و اجتماعی همچنان پابرجا بمانند، حتی هنرمندان برخوردار از مهارت نیز ممکن است برای معرفی و توسعه فعالیت‌های خود با دشواری روبه‌رو شوند.
نقش جشنواره فرانک در افزایش آگاهی عمومی
برجی جشنواره فیلم فرانک را فرصتی برای افزایش آگاهی عمومی درباره توانایی‌های افراد دارای معلولیت و ضرورت دسترسی‌پذیری فضاهای شهری دانست. به گفته او، این رویداد می‌تواند به تقویت عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس هنرمندان کمک کند و توجه جامعه را به نیازهای آنان جلب کند.
نمایش آثار هنری این امکان را فراهم می‌کند که مخاطبان با دیدگاه‌ها، تجربه‌ها و توانایی‌های هنرمندان دارای معلولیت آشنا شوند. در کنار آن، مناسب‌سازی سالن‌های نمایش، مراکز فرهنگی و مبلمان شهری می‌تواند حضور این افراد را در رویدادهای اجتماعی آسان‌تر کند.
با این حال، افزایش آگاهی عمومی زمانی می‌تواند به مشارکت پایدار منجر شود که با اقدامات عملی همراه باشد؛ از جمله رفع موانع دسترسی، توسعه فرصت‌های آموزشی، حمایت از تولیدات هنری و فراهم‌کردن امکان حضور هنرمندان در جریان اصلی فعالیت‌های فرهنگی.
آمار هنرمندان دارای معلولیت در خراسان رضوی مشخص نیست
مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی اعلام کرده است که در حال حاضر آمار دقیقی از تعداد هنرمندان دارای معلولیت در میان جامعه هدف این سازمان در اختیار نیست. او دلیل این موضوع را گستردگی و تنوع حوزه هنر عنوان کرد و توضیح داد که نمی‌توان تمام فعالیت‌های هنری را به‌آسانی در یک گروه مشخص دسته‌بندی کرد.
برجی در عین حال گفت خراسان رضوی از استان‌های فعال کشور در عرصه هنر است و هنرمندان دارای معلولیت این استان نیز در جشنواره‌های محلی، بومی و رویدادهای ملی حضور پیدا می‌کنند و آثار خود را ارائه می‌دهند.
با توجه به نبود آمار دقیق، نمی‌توان تعداد کل هنرمندان دارای معلولیت استان یا سهم آنان از جامعه هدف بهزیستی را بر اساس اطلاعات منتشرشده محاسبه کرد. ایجاد سازوکاری برای شناسایی و ثبت فعالیت‌های هنری می‌تواند ارزیابی بهتر نیازها و برنامه‌ریزی آموزشی و حمایتی را امکان‌پذیر کند.
برنامه آینده جشنواره فیلم فرانک در کاشمر
به گفته برجی، بهزیستی خراسان رضوی قصد دارد با استفاده از تجربه دو دوره نخست، زمینه برگزاری سومین دوره جشنواره فرانک را در سطح ملی فراهم کند. او از شهرستان کاشمر به‌عنوان محل موردنظر برای برگزاری دوره آینده نام برد.
یکی از اهداف اعلام‌شده، گسترش دسترسی هنرمندان شهرستانی به این رویداد است تا آنان نیز بتوانند آثار خود را ارائه کنند، در معرض ارزیابی قرار بگیرند و با دیگر هنرمندان تعامل داشته باشند.
ملی‌شدن جشنواره می‌تواند دامنه مشارکت استان‌ها را افزایش دهد؛ با این حال، برگزاری دوره آینده در سطح ملی همچنان در قالب برنامه و هدف اعلام‌شده مطرح شده و جزئیات قطعی زمان‌بندی، شرایط حضور و برنامه کامل آن در اظهارات منتشرشده مشخص نشده است.
جمع‌بندی؛ دسترسی برابر، پیش‌نیاز حضور اجتماعی افراد دارای معلولیت
اظهارات مدیرکل بهزیستی خراسان رضوی نشان می‌دهد که در کنار آموزش و توانبخشی، مناسب‌سازی محیط‌های شهری و فرهنگی همچنان یکی از مسائل مهم در مسیر مشارکت برابر افراد دارای معلولیت است. در این استان، ۱۴۶ هزار فرد دارای معلولیت تحت پوشش بهزیستی قرار دارند و بر اساس آمار اعلام‌شده، این افراد در گروه‌های مختلف معلولیتی دسته‌بندی می‌شوند.
در حوزه هنر نیز جشنواره فیلم فرانک تلاش می‌کند بستری برای ارائه آثار، ارزیابی حرفه‌ای و آموزش هنرمندان فراهم کند. تعداد آثار ارسالی به این رویداد از نزدیک به ۸۰ اثر در سال گذشته به ۱۰۳ اثر در سال جاری رسیده و هنرمندانی از پنج استان در دوره منطقه‌ای آن مشارکت داشته‌اند.
هدف اعلام‌شده برگزارکنندگان، گسترش جشنواره به سطح ملی و حرکت به سمت فراگیرسازی است؛ رویکردی که در کنار حمایت از هنرمندان، به رفع موانع دسترسی و فراهم‌شدن فرصت حضور برابر در فضاهای عمومی و فرهنگی نیاز دارد.
