وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تأکید بر ضرورت توسعه سریعتر شبکه فیبر نوری در کشور، از ادامه برخی موانع در مسیر اجرای این پروژه در تهران انتقاد کرد. توسعه فیبر نوری تهران در حالی همچنان با چالشهایی در حوزه هماهنگی با مدیریت شهری مواجه است که به گفته ستار هاشمی، سهم اینترنت ثابت از ترافیک کشور بسیار پایینتر از اینترنت سیار است و این وضعیت باید تغییر کند. وزیر ارتباطات همچنین از رشد قابل توجه توسعه و پوشش فیبر نوری در کشور خبر داد و تأکید کرد که منابع صندوق توسعه فیبر نوری نباید بدون استفاده باقی بماند.
ستار هاشمی این اظهارات را در جلسه کنترل پروژه فیبر نوری با حضور مدیران اپراتورهای مجری طرح مطرح کرد. در این جلسه، آخرین وضعیت اجرای پروژه، میزان پیشرفت، موانع موجود و مشکلات اپراتورها بررسی شد. یکی از محورهای اصلی صحبتهای وزیر ارتباطات، ضرورت رفع موانع شهری و اقتصادی برای سرعت گرفتن توسعه شبکه فیبر نوری، بهویژه در کلانشهر تهران بود.
وزیر ارتباطات: سهم اینترنت ثابت باید افزایش پیدا کند
یکی از نکات مهم مطرحشده در جلسه، اختلاف قابل توجه میان سهم اینترنت ثابت و سیار در ترافیک اینترنت کشور بود. هاشمی با اشاره به وضعیت فعلی اعلام کرد که حدود ۲۰ درصد از ترافیک به اینترنت ثابت و ۸۰ درصد به اینترنت سیار اختصاص دارد.
به گفته وزیر ارتباطات، این نسبت نشان میدهد که کشور در حوزه توسعه اینترنت ثابت از وضعیت مطلوب فاصله دارد. او تأکید کرد که چنین ترکیبی با الگوی تجربهشده و توصیهشده در کشورهای مختلف همخوانی ندارد و لازم است سهم اینترنت ثابت افزایش پیدا کند.
فیبر نوری یکی از مهمترین زیرساختهایی است که میتواند امکان ارائه اینترنت ثابت پرسرعتتر و پایدارتر را فراهم کند. توسعه این شبکه همچنین میتواند وابستگی کاربران به اینترنت سیار برای استفادههای سنگین را کاهش دهد و ظرفیت بیشتری برای خدمات دیجیتال، کسبوکارهای آنلاین و مصارف خانگی ایجاد کند.
رشد ۵۰۰ درصدی فیبر نوری در شرایط غیرعادی
هاشمی در بخش دیگری از صحبتهای خود به روند اجرای پروژه فیبر نوری در ماههای گذشته اشاره کرد. او گفت کشور در این مدت با شرایطی از جمله ناآرامیهای دیماه و محدودیتهای شبکه در دوران جنگ مواجه بوده، اما توسعه فیبر نوری متوقف نشده است.
به گفته وزیر ارتباطات، با وجود دشواری نظارت دقیق بر بخش پوشش شبکه، تمرکز بر استفاده از ظرفیت اتصال در کنار توسعه پوشش باعث شد امکان شفافتر شدن وضعیت پروژه فراهم شود. او از رشد ۵۰۰ درصدی فیبر نوری و همچنین رشد ۴۰ درصدی پوشش خبر داد و این ارقام را از نتایج اجرای پروژه در این دوره دانست.
البته رشد اعلامشده باید در چارچوب شاخصی که وزارت ارتباطات برای آن استفاده کرده است بررسی شود؛ زیرا «رشد» و «پوشش» میتوانند معیارهای متفاوتی در ارزیابی پروژههای زیرساختی باشند. میزان دسترسی واقعی خانوارها و کسبوکارها به سرویس فعال فیبر نوری، یکی از شاخصهای مهم برای سنجش نتیجه نهایی این طرح است.
چرا توسعه فیبر نوری تهران با مشکل مواجه شده است؟
یکی از مهمترین موانعی که در جلسه کنترل پروژه مورد اشاره قرار گرفت، مشکلات مربوط به هماهنگی با شهرداریها بود. برای اجرای شبکه فیبر نوری در شهرها، اپراتورها به مجوزها و هماهنگیهای شهری نیاز دارند و هرگونه تأخیر در این فرایند میتواند سرعت اجرای پروژه را کاهش دهد.
وزیر ارتباطات گفت در برخی کلانشهرها مانند مشهد، شیراز و تبریز، با وجود مشکلات اولیه، گشایشهایی در مسیر اجرای پروژه ایجاد شده است. با این حال، وضعیت تهران همچنان از نگاه وزارت ارتباطات نیازمند پیگیری بیشتری است.
هاشمی با اشاره به جلسه برگزارشده با شهرداری تهران گفت این جلسه به نتیجه نهایی منجر نشده و قرار است موضوع در جلسه دیگری دنبال شود. او تأکید کرد که گرفتار شدن پروژه توسعه فیبر نوری در پایتخت، وضعیت مناسبی نیست و باید برای آن راهکار اجرایی پیدا شود.
چرا تهران برای پروژه فیبر نوری اهمیت دارد؟
تهران یکی از مهمترین مراکز جمعیتی، اقتصادی و اداری کشور است و بخش بزرگی از کسبوکارهای دیجیتال، سازمانها و کاربران حرفهای اینترنت در این شهر فعالیت میکنند. به همین دلیل، سرعت توسعه زیرساخت اینترنت ثابت در تهران میتواند تأثیر قابل توجهی بر دسترسی کاربران به اینترنت پرسرعت داشته باشد.
علاوه بر کاربران خانگی، شرکتها، مراکز تجاری، استارتاپها و سازمانهایی که به ارتباطات پایدار و پرظرفیت نیاز دارند نیز از توسعه فیبر نوری بهره میبرند. به همین دلیل، رفع موانع اجرایی این پروژه در تهران صرفاً یک موضوع مربوط به اپراتورها نیست و میتواند بر اکوسیستم خدمات دیجیتال شهر نیز اثر بگذارد.
مهلت حل مشکل صندوق توسعه فیبر نوری تا پایان مهر
یکی دیگر از موضوعات مهم مطرحشده در این جلسه، وضعیت منابع صندوق توسعه فیبر نوری بود. وزیر ارتباطات تأکید کرد که منابع اختصاصیافته به این صندوق نباید بدون استفاده باقی بماند و باید سازوکاری برای بهرهبرداری از آن در مسیر توسعه شبکه ایجاد شود.
هاشمی اعلام کرد که بر اساس توافقات انجامشده، قرار است تا پایان مهرماه سازوکار مربوط به صندوق توسعه فیبر نوری حل شود. هدف از این اقدام، فراهم کردن شرایطی است که منابع موجود بتواند در مسیر توسعه شبکه و حمایت از اجرای پروژههای فیبر نوری مورد استفاده قرار گیرد.
استفاده از منابع مالی برای توسعه زیرساخت، بهخصوص در مناطقی که اجرای پروژه از نظر اقتصادی برای اپراتورها دشوارتر است، میتواند اهمیت زیادی داشته باشد. با این حال، نحوه تخصیص منابع و سازوکار اجرایی آن نیز در میزان اثرگذاری صندوق نقش تعیینکننده خواهد داشت.
تعرفه اینترنت ثابت؛ مانع اقتصادی توسعه فیبر نوری
موضوع اقتصاد توسعه شبکه نیز در سخنان وزیر ارتباطات مورد توجه قرار گرفت. هاشمی معتقد است اگر اقتصاد یک حوزه به شکل مناسبی تنظیم نشود، نمیتوان صرفاً با دستور اداری آن حوزه را توسعه داد.
او با اشاره به مصوبات مربوط به سالهای ۱۳۹۶ و ۱۴۰۲ گفت تغییرات نرخ ارز و شرایط اقتصادی، اجرای سیاستهای مربوط به تعرفه را دشوارتر کرده است. به گفته وزیر، در مصوبات پیشین نیز سازوکارهایی برای متناسبسازی تعرفهها با شرایط تورمی، نرخ ارز و معاملات خرد پیشبینی شده بود.
بحث تعرفه از این جهت اهمیت دارد که توسعه فیبر نوری به سرمایهگذاری سنگین در تجهیزات، کابلکشی، نگهداری شبکه و توسعه زیرساخت نیاز دارد. اپراتورها برای ادامه سرمایهگذاری باید بتوانند مدل اقتصادی قابل اتکایی برای بازگشت سرمایه خود داشته باشند.
وزیر ارتباطات: اپراتورها باید توانمندتر شوند
هاشمی در ادامه تأکید کرد که وزارت ارتباطات تمایلی ندارد منابع صندوق توسعه فیبر نوری برای مدت طولانی بدون استفاده باقی بماند. از نگاه او، تقویت توان اقتصادی اپراتورها میتواند در نهایت به توسعه زیرساخت ارتباطی و بهبود خدمات برای کاربران منجر شود.
او در این زمینه تأکید کرد که هرچه اپراتورها از نظر اقتصادی توانمندتر شوند، آثار این توانمندی میتواند به جامعه و کیفیت خدمات ارتباطی بازگردد. این دیدگاه بر این فرض استوار است که اپراتورهای برخوردار از منابع مالی کافی، امکان بیشتری برای سرمایهگذاری در شبکه، توسعه پوشش و ارتقای کیفیت خدمات خواهند داشت.
البته در کنار تأمین مالی اپراتورها، موضوع رقابت، کیفیت سرویس، قیمت نهایی برای مصرفکننده و دسترسی عادلانه مناطق مختلف به اینترنت پرسرعت نیز از عوامل مهم در ارزیابی موفقیت توسعه فیبر نوری محسوب میشود.
اپراتورها از آخرین وضعیت پروژه چه گفتند؟
در ابتدای جلسه کنترل پروژه، مدیران اپراتورهای مجری طرح توسعه فیبر نوری گزارشی از آخرین وضعیت اجرای پروژه ارائه کردند. این گزارشها شامل میزان پیشرفت در بخشهای مختلف، اقدامات انجامشده و موانعی بود که اپراتورها در مسیر توسعه شبکه با آنها مواجه هستند.
بررسی این گزارشها به وزارت ارتباطات امکان میدهد مشکلات اجرایی پروژه را در سطح اپراتورها شناسایی کند و برای موانعی که نیازمند هماهنگی با نهادهای دیگر هستند، راهکارهای مشترک در نظر بگیرد.
از آنجا که اجرای شبکه فیبر نوری تنها به عملیات فنی اپراتورها محدود نمیشود، همکاری شهرداریها، تأمین منابع مالی، صدور مجوزهای لازم و ایجاد تقاضا برای سرویس نیز در سرعت گرفتن پروژه نقش دارند.
توسعه فیبر نوری چه تأثیری بر اینترنت کاربران دارد؟
فیبر نوری میتواند ظرفیت بالاتری نسبت به بسیاری از زیرساختهای سنتی ارتباطی در اختیار کاربران قرار دهد. افزایش دسترسی به این فناوری، امکان ارائه سرویسهای اینترنت ثابت پرسرعتتر را فراهم میکند و میتواند برای فعالیتهایی مانند دورکاری، آموزش آنلاین، بازیهای اینترنتی، ویدئوهای باکیفیت و استفاده حرفهای از خدمات ابری اهمیت داشته باشد.
برای کسبوکارها نیز فیبر نوری میتواند به معنای ارتباط پایدارتر، ظرفیت بالاتر انتقال داده و امکان استفاده گستردهتر از سرویسهای دیجیتال باشد. به همین دلیل، سیاست وزارت ارتباطات برای افزایش سهم اینترنت ثابت را میتوان بخشی از برنامه گستردهتر توسعه زیرساخت ارتباطی کشور دانست.
با این حال، توسعه کابل و پوشش جغرافیایی بهتنهایی به معنای استفاده گسترده کاربران از فیبر نوری نیست. قیمت سرویس، کیفیت اتصال، امکان دریافت سرویس در ساختمانها و آگاهی کاربران از مزایای آن نیز در میزان استقبال از این فناوری تأثیر دارد.
جمعبندی؛ گره توسعه فیبر نوری تهران باید باز شود
وزیر ارتباطات در جلسه بررسی پروژه فیبر نوری، از ادامه برخی موانع در مسیر توسعه این شبکه در تهران انتقاد کرد و تأکید داشت که مناسب نیست پایتخت همچنان با مشکلات اجرایی در این حوزه مواجه باشد. به گفته ستار هاشمی، در شهرهایی مانند مشهد، شیراز و تبریز گشایشهایی در مسیر توسعه ایجاد شده، اما هماهنگی با شهرداری تهران همچنان نیازمند پیگیری است.
در کنار مشکلات شهری، وضعیت اقتصادی پروژه و استفاده از منابع صندوق توسعه فیبر نوری نیز از موضوعات اصلی مطرحشده بود. وزیر ارتباطات اعلام کرده است که قرار است تا پایان مهرماه سازوکار مربوط به صندوق حل شود تا منابع موجود بتواند در توسعه شبکه مورد استفاده قرار گیرد.
از سوی دیگر، وزارت ارتباطات هدف افزایش سهم اینترنت ثابت را دنبال میکند؛ هدفی که با توجه به نسبت فعلی حدود ۲۰ درصد برای اینترنت ثابت در برابر ۸۰ درصد برای اینترنت سیار، نیازمند سرمایهگذاری و رفع موانع اجرایی متعدد است. نتیجه این برنامه در نهایت به میزان توسعه واقعی شبکه، سرعت اتصال کاربران، کیفیت خدمات و توان اپراتورها برای ادامه سرمایهگذاری در زیرساخت فیبر نوری بستگی خواهد داشت.
