با نزدیک شدن فصل سرما و احتمال افت فشار یا محدودیت تأمین گاز طبیعی، مدیریت مصرف انرژی در واحدهای پرورش طیور اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی تأکید کرده است که مرغداران باید پیش از آغاز روزهای سرد، تجهیزات گرمایشی را آماده و سوخت جایگزین را به‌موقع تأمین کنند تا از اختلال در تولید و آسیب به سلامت گله‌ها جلوگیری شود.
اهمیت تأمین گرمای مناسب در سالن‌های پرورش طیور
به گفته صمد زمانزاد قویدل، تأمین دمای مناسب سالن‌های مرغداری، به‌ویژه در فصل سرد سال، یکی از عوامل اساسی حفظ سلامت طیور، رشد مطلوب و کاهش تلفات است. هرگونه اختلال در عملکرد سیستم‌های گرمایشی می‌تواند خسارات اقتصادی قابل توجهی به بهره‌برداران وارد کند.
از این رو، مرغداران نباید تأمین سوخت جایگزین را به زمان قطع یا افت فشار گاز موکول کنند، بلکه لازم است متناسب با ظرفیت واحد خود، پیش از شروع فصل سرما برای ذخیره‌سازی گازوئیل و سایر سوخت‌های مجاز اقدام کنند و از آماده‌به‌کار بودن تجهیزات دوگانه‌سوز اطمینان داشته باشند.
۱۰ راهکار برای کاهش مصرف انرژی در مرغداری‌ها
معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، ۱۰ اقدام اساسی را برای مدیریت مصرف گاز طبیعی و حفظ پایداری تولید در واحدهای پرورش طیور مورد تأکید قرار داده است:
- تأمین و ذخیره سوخت جایگزین: ذخیره‌سازی به‌موقع گازوئیل و سایر سوخت‌های مجاز متناسب با ظرفیت واحد مرغداری.
- آماده‌سازی تجهیزات دوگانه‌سوز: آزمایش و اطمینان از عملکرد صحیح سیستم‌هایی که امکان استفاده از سوخت جایگزین را دارند.
- عایق‌کاری سالن‌ها: عایق‌کاری مناسب سقف و دیوارها برای جلوگیری از هدررفت گرما.
- تنظیم دمای استاندارد: تنظیم دمای سالن متناسب با سن و نیازهای پرورشی گله.
- سرویس تجهیزات گرمایشی: بازبینی و نگهداری دوره‌ای هیترها، مشعل‌ها و دیگر تجهیزات گرمایشی.
- مدیریت اصولی تهویه: تأمین هوای تازه و حفظ کیفیت هوای سالن در کنار کنترل دما.
- استفاده از سامانه‌های کنترل هوشمند: به‌کارگیری ترموستات‌ها و تجهیزات هوشمند برای تنظیم دقیق دمای محیط.
- جلوگیری از اتلاف انرژی: شناسایی و برطرف کردن نقاط هدررفت گرما و استفاده از تجهیزات استاندارد و کم‌مصرف.
- تدوین برنامه شرایط اضطراری: پیش‌بینی اقدامات لازم برای زمان افت فشار یا قطع احتمالی گاز.
- پایش مصرف و ذخیره سوخت: بررسی مستمر میزان مصرف انرژی و وضعیت ذخایر سوخت جایگزین.
چرا کاهش بیش از حد تهویه سالن مرغداری خطرناک است؟
مدیریت تهویه یکی از بخش‌های مهم کنترل مصرف انرژی در مرغداری‌هاست. به گفته زمانزاد قویدل، کاهش بی‌رویه تهویه با هدف حفظ گرمای سالن می‌تواند کیفیت هوا را پایین بیاورد و مشکلات بهداشتی برای گله ایجاد کند.
بنابراین، تنظیم جریان هوا باید به‌گونه‌ای انجام شود که ضمن حفظ دمای مطلوب، هوای تازه متناسب با شرایط پرورش نیز در اختیار طیور قرار گیرد. حفظ تعادل میان گرمایش و تهویه، از الزامات مدیریت صحیح سالن‌های پرورش طیور است.
بازبینی تجهیزات گرمایشی و کاهش هزینه‌های تولید
بازبینی هیترها، مشعل‌ها، ترموستات‌ها، فن‌ها و عایق‌کاری لوله‌ها از دیگر اقداماتی است که مورد تأکید معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی قرار دارد.
استفاده از تجهیزات استاندارد و کم‌مصرف، برطرف کردن فرسودگی سیستم‌های گرمایشی و کنترل مداوم عملکرد آنها می‌تواند به افزایش راندمان انرژی و کاهش هزینه‌های تولید کمک کند.
آمادگی مرغداری‌ها برای قطع احتمالی گاز
آمادگی برای شرایط اضطراری تنها به ذخیره سوخت جایگزین محدود نمی‌شود. مرغداران باید برق اضطراری را نیز پیش‌بینی کنند و از ایمنی مخازن و تجهیزات ذخیره سوخت اطمینان داشته باشند. تدوین یک برنامه عملیاتی مشخص برای زمان افت فشار یا قطع احتمالی گاز نیز می‌تواند به تداوم فعالیت واحدهای پرورش طیور کمک کند.
مدیریت انرژی؛ عاملی برای حفظ سلامت گله و پایداری تولید
بر اساس تأکید معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، مدیریت مصرف گاز، آماده‌سازی تجهیزات دوگانه‌سوز و تأمین به‌موقع سوخت جایگزین، سه ضرورت مهم برای استمرار فعالیت مرغداری‌ها در فصل سرما هستند.
اجرای این توصیه‌ها علاوه بر کمک به کاهش هزینه‌های انرژی، می‌تواند در حفظ سلامت گله‌ها، جلوگیری از خسارات ناشی از اختلال گرمایشی و پایداری تولید محصولات طیور نقش داشته باشد؛ موضوعی که در نهایت با امنیت غذایی جامعه نیز ارتباط دارد.
