توسعه اشتغال‌زایی در استان البرز و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار به‌عنوان یکی از راهکارهای کاهش ترددهای روزانه میان کرج و تهران مطرح شده است. علی شیرین‌زاد، نماینده مردم کرج، اشتهارد و فردیس در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به تردد روزانه حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ هزار نفر از کرج به تهران، بر ضرورت ایجاد فرصت‌های شغلی در داخل استان و استفاده هدفمند از ظرفیت‌های حمل‌ونقل و لجستیک البرز تأکید کرد.
به گفته وی، بخشی از این رفت‌وآمدها به دلیل نیاز شهروندان به اشتغال در تهران انجام می‌شود و توسعه فعالیت‌های اقتصادی در البرز می‌تواند به کاهش بخشی از این ترددها کمک کند. این موضوع علاوه بر ارتباط با بازار کار، با مسائلی مانند ترافیک، آلودگی هوا، هزینه رفت‌وآمد و کیفیت زندگی شهروندان نیز ارتباط دارد.
در نشست کارگروه اقتصادی استانداری البرز، موضوعاتی از جمله اتصال ظرفیت‌های فرودگاه پیام به شبکه ریلی، ایجاد یک کانون لجستیکی و حمل‌ونقلی در استان و تدوین نقشه جامع اقتصادی و سرمایه‌گذاری البرز مورد بحث قرار گرفت. مسئولان حاضر همچنین بر ضرورت هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و شناسایی ظرفیت‌های مغفول‌مانده برای توسعه تولید و اشتغال تأکید کردند.
تردد روزانه ۴۰۰ تا ۶۰۰ هزار نفر از کرج به تهران
علی شیرین‌زاد در نشست کارگروه اقتصادی استانداری البرز اعلام کرد که روزانه حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ هزار نفر از کرج به تهران تردد می‌کنند. وی با اشاره به اینکه بخشی از این جمعیت برای اشتغال ناچار به خروج از استان هستند، ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار در البرز را یکی از راهکارهای کاهش این رفت‌وآمدها دانست.
تردد روزانه میان البرز و تهران، موضوعی فراتر از جابه‌جایی افراد بین دو شهر است و با محل استقرار فرصت‌های شغلی، توزیع فعالیت‌های اقتصادی و دسترسی شهروندان به بازار کار ارتباط دارد. هنگامی که بخشی از ساکنان یک استان برای اشتغال به استان دیگر رفت‌وآمد می‌کنند، فشار بیشتری بر شبکه حمل‌ونقل مسیرهای پرتردد وارد می‌شود.
بر اساس دیدگاه مطرح‌شده در این نشست، گسترش اشتغال در البرز می‌تواند بخشی از نیاز بازار کار استان را در داخل آن پاسخ دهد. تحقق این هدف به شناسایی ظرفیت‌های اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری و ایجاد فعالیت‌هایی نیاز دارد که علاوه بر ایجاد شغل، از پایداری اقتصادی برخوردار باشند.
کاهش ترافیک و بهبود کیفیت زندگی شهروندان
شیرین‌زاد معتقد است ایجاد فرصت‌های شغلی در البرز می‌تواند علاوه بر کاهش بخشی از ترددهای روزانه، به بهبود کیفیت زندگی شهروندان و تقویت اقتصاد استان کمک کند.
کاهش نیاز به رفت‌وآمدهای طولانی می‌تواند از نظر هزینه و زمان سفر برای بخشی از شاغلان اهمیت داشته باشد. همچنین، مدیریت بهتر الگوی رفت‌وآمد می‌تواند در کنار سایر سیاست‌های حمل‌ونقلی، به کاهش فشار بر محورهای ارتباطی پرتردد کمک کند.
البته میزان کاهش ترافیک به تعداد مشاغل ایجادشده، محل استقرار آن‌ها، تناسب فرصت‌های شغلی با مهارت نیروی کار و میزان جذب شاغلان ساکن البرز بستگی دارد. صرف ایجاد واحدهای اقتصادی در استان لزوماً به معنای کاهش تردد نیست؛ بلکه باید میان نیاز بازار کار و فرصت‌های ایجادشده ارتباط مؤثری برقرار شود.
ظرفیت‌های حمل‌ونقلی البرز برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی
یکی از محورهای مورد تأکید نماینده مردم کرج، اشتهارد و فردیس در مجلس، موقعیت جغرافیایی البرز و دسترسی این استان به مسیرهای مهم ارتباطی کشور است. وی با اشاره به قرار گرفتن استان در مجاورت محورهای اصلی حمل‌ونقل، این موقعیت را ظرفیتی برای گسترش فعالیت‌های لجستیکی و اقتصادی دانست.
دسترسی به آزادراه تهران ـ کرج ـ قزوین و مسیرهای ارتباطی منتهی به غرب کشور، در کنار امکان ارتباط با محورهای شمالی و جنوبی، از جمله ویژگی‌هایی است که در برنامه‌ریزی برای توسعه فعالیت‌های حمل‌ونقلی البرز مورد توجه قرار گرفته است.
فعالیت‌های لجستیکی می‌توانند حوزه‌هایی مانند انبارداری، جابه‌جایی کالا، توزیع و خدمات پشتیبان حمل‌ونقل را در بر بگیرند. توسعه چنین فعالیت‌هایی، در صورت وجود زیرساخت مناسب و تقاضای اقتصادی کافی، می‌تواند زمینه ایجاد فرصت‌های شغلی در بخش‌های مختلف را فراهم کند.
ضرورت اتصال فرودگاه پیام به شبکه ریلی
شیرین‌زاد با اشاره به ظرفیت فرودگاه پیام، بر ضرورت بررسی ارتباط این فرودگاه با شبکه ریلی تأکید کرد. به گفته وی، ایجاد پیوند میان مسیرهای شرقی و غربی و همچنین محورهای شمالی و جنوبی کشور باید در مطالعات اجرایی مورد توجه قرار گیرد.
اتصال میان شیوه‌های مختلف حمل‌ونقل می‌تواند در طراحی یک مجموعه لجستیکی اهمیت داشته باشد؛ زیرا جابه‌جایی کالا معمولاً به هماهنگی میان زیرساخت‌های مختلف نیاز دارد. با این حال، اجرای چنین طرحی مستلزم بررسی فنی مسیرها، ظرفیت زیرساخت‌ها، هزینه سرمایه‌گذاری و میزان تقاضای حمل‌ونقل است.
در اظهارات مطرح‌شده، اتصال فرودگاه پیام به شبکه ریلی به‌عنوان موضوعی برای بررسی و مطالعه اجرایی مطرح شده است و جزئیات نهایی طرح، زمان‌بندی اجرا یا منابع مالی آن اعلام نشده است.
پیشنهاد ایجاد کانون لجستیکی با محوریت فرودگاه پیام
یکی از پیشنهادهای مطرح‌شده در نشست کارگروه اقتصادی استانداری البرز، ایجاد یک مجموعه لجستیکی و حمل‌ونقلی با استفاده از ظرفیت‌های موجود استان است. شیرین‌زاد، فرودگاه پیام و زیرساخت‌های اطراف آن را از گزینه‌های قابل بررسی برای توسعه چنین مجموعه‌ای عنوان کرد.
به گفته وی، منطقه پیرامون فرودگاه پیام بخشی از مجوزها و زیرساخت‌های موردنیاز برای استقرار فعالیت‌های مرتبط با انبارداری و حمل‌ونقل را در اختیار دارد. استفاده از امکانات موجود می‌تواند در صورت تأیید مطالعات فنی و اقتصادی، زمان و هزینه راه‌اندازی مجموعه را کاهش دهد.
با این حال، نماینده مجلس تأکید کرد که فعالیت فرودگاه پیام با محدودیت‌ها و موانعی نیز مواجه است. به همین دلیل، رفع مشکلات موجود نیازمند گفت‌وگوهای تخصصی با وزارتخانه‌های مرتبط و مسئولان اجرایی خواهد بود.
چرا هماهنگی زیرساخت‌ها اهمیت دارد؟
وجود فرودگاه، آزادراه یا سایر زیرساخت‌های حمل‌ونقل به‌تنهایی برای شکل‌گیری یک کانون لجستیکی کافی نیست. این امکانات باید از نظر عملیاتی به یکدیگر متصل شوند و امکان انتقال مؤثر کالا و ارائه خدمات مرتبط را فراهم کنند.
شیرین‌زاد با اشاره به ظرفیت‌های موجود در اطراف فرودگاه پیام و دیگر فرودگاه‌های منطقه، از جمله فرودگاه امام خمینی، مهرآباد و فرودگاه آزادی، بر ضرورت برنامه‌ریزی هماهنگ برای استفاده از این امکانات تأکید کرد.
در این رویکرد، موضوع اصلی تنها افزایش تعداد زیرساخت‌ها نیست؛ بلکه ایجاد ارتباط مؤثر میان امکانات موجود و تعریف نقش مشخص برای هر بخش از شبکه حمل‌ونقل اهمیت دارد. تحقق این هدف به همکاری نهادهای مسئول، بررسی موانع اجرایی و تعیین سازوکار بهره‌برداری نیاز خواهد داشت.
توسعه اقتصادی البرز بدون افزایش بی‌رویه بارگذاری جمعیتی
نماینده مردم کرج، اشتهارد و فردیس در مجلس تصریح کرد که هدف از پیشنهاد ایجاد کانون لجستیکی و توسعه فعالیت‌های اقتصادی در البرز، افزایش بارگذاری جمعیتی در استان نیست؛ بلکه باید از ظرفیت‌های موجود به شکلی استفاده شود که منافع آن به مردم البرز و اقتصاد ملی برسد.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که توسعه اقتصادی و افزایش جمعیت، دو مسئله متفاوت هستند. برنامه‌ریزی برای ایجاد فرصت‌های شغلی باید با ظرفیت زیرساختی و محیطی منطقه هماهنگ باشد تا فعالیت‌های جدید، فشار نامتناسبی بر منابع و خدمات عمومی وارد نکنند.
شیرین‌زاد همچنین به مشکلات ناشی از تمرکز گسترده فعالیت‌ها در تهران اشاره کرد و تراکم ترافیک، آلودگی هوا، مسائل زیست‌محیطی و مشکلات مدیریتی را از جمله پیامدهای این وضعیت دانست.
از دیدگاه مطرح‌شده در این نشست، توزیع مناسب‌تر فعالیت‌های اقتصادی و ایجاد فرصت‌های شغلی در استان‌های پیرامونی می‌تواند بخشی از فشار ناشی از تمرکز فعالیت‌ها در پایتخت را کاهش دهد. اجرای این رویکرد به سیاست‌گذاری هماهنگ در حوزه اشتغال، زیرساخت و سرمایه‌گذاری نیاز دارد.
لزوم بازنگری در تمرکز فعالیت‌ها در تهران
شیرین‌زاد با اشاره به سابقه طرح انتقال پایتخت و تمرکززدایی در کشور گفت که موضوع انتقال پایتخت از سال ۱۳۵۴ در قالب کمیته‌ای مورد بررسی قرار گرفته و همچنان یکی از موضوعات مطرح در مباحث مدیریتی کشور است.
وی همچنین به نقش معاون اول رئیس‌جمهور در ریاست کمیته مرتبط با این موضوع اشاره کرد و گفت ضرورت بازنگری در تمرکز فعالیت‌ها در تهران در نشست‌ها و گفت‌وگوهای مرتبط مطرح شده است.
به گفته این نماینده مجلس، تمرکز بیش از اندازه فعالیت‌ها در پایتخت، هم ساکنان تهران و هم مدیران و دستگاه‌های اجرایی را با دشواری‌هایی مواجه کرده و فرصت برنامه‌ریزی کلان و بلندمدت را کاهش داده است.
وی در ادامه خاطرنشان کرد استان‌هایی مانند البرز، با وجود پذیرش بخشی از پیامدهای این تمرکز، همواره از منابع و امکانات متناسب با حجم مسئولیت‌های خود برخوردار نیستند.
در چارچوب این دیدگاه، توسعه فرصت‌های اقتصادی در استان‌های پیرامونی و استفاده از ظرفیت‌های منطقه‌ای می‌تواند یکی از محورهای بررسی برای کاهش تمرکز فعالیت‌ها در تهران باشد. با این حال، انتقال پایتخت، تمرکززدایی اداری و توسعه اشتغال منطقه‌ای موضوعاتی با ابعاد متفاوت هستند و هر یک به مطالعات و تصمیم‌گیری‌های جداگانه نیاز دارند.
تدوین نقشه جامع اقتصادی و سرمایه‌گذاری البرز
مجتبی بوربور، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری البرز، نیز در این نشست بر ضرورت شناسایی ظرفیت‌های مغفول‌مانده استان و تدوین نقشه جامع اقتصادی و سرمایه‌گذاری تأکید کرد.
وی با اشاره به شعار سال با عنوان «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» اظهار کرد که تحقق این رویکرد به هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و اتخاذ تصمیم‌هایی نیاز دارد که توان اقتصادی استان را به فرصت‌های واقعی تولید، اشتغال و سرمایه‌گذاری تبدیل کند.
بوربور تأکید کرد که توسعه اقتصادی را نمی‌توان تنها با اقدامات پراکنده و تصمیم‌های کوتاه‌مدت پیش برد. به گفته وی، باید تصویر روشنی از وضعیت اقتصادی استان، ظرفیت‌های موجود، محدودیت‌ها و نیازهای پیش‌رو در اختیار داشت تا منابع و امکانات به شکل هدفمند تخصیص داده شوند.
شناسایی ظرفیت‌های اقتصادی و فرصت‌های سرمایه‌گذاری
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری البرز، شناسایی دقیق ظرفیت‌های موجود در بخش‌های مختلف اقتصادی را نخستین گام برای تدوین نقشه اقتصادی استان دانست.
به گفته بوربور، باید مشخص شود کدام ظرفیت‌ها امکان تبدیل شدن به طرح‌های عملیاتی و اشتغال‌زا را دارند و چه موانعی بر سر راه بهره‌برداری از آن‌ها قرار گرفته است. چنین ارزیابی‌ای می‌تواند به دستگاه‌های مسئول کمک کند تا برنامه‌های خود را بر اساس اولویت‌های واقعی استان تنظیم کنند.
در این مسیر، اطلاعات دقیق درباره زیرساخت‌ها، ظرفیت‌های تولیدی، توانمندی‌های اقتصادی و فرصت‌های سرمایه‌گذاری اهمیت دارد. بدون شناخت روشن از وضعیت موجود، احتمال دارد منابع به طرح‌هایی اختصاص پیدا کنند که با نیازهای واقعی منطقه یا امکانات اجرایی آن تناسب کافی ندارند.
رفع موانع تولید و تبدیل ظرفیت‌ها به اشتغال پایدار
بوربور با تأکید بر ضرورت بررسی موانع موجود، خاطرنشان کرد که نقشه اقتصادی زمانی اثربخش خواهد بود که علاوه بر معرفی فرصت‌ها، مسیر بهره‌برداری از آن‌ها را نیز مشخص کند.
بر این اساس، برنامه‌ریزی اقتصادی باید راهکارهایی برای رفع مشکلاتی ارائه دهد که مانع ورود سرمایه، توسعه فعالیت‌های اقتصادی یا گسترش تولید می‌شوند. همچنین لازم است میان برنامه‌های توسعه‌ای و نیازهای بازار کار ارتباط برقرار شود تا سرمایه‌گذاری‌ها بتوانند به ایجاد فرصت‌های شغلی واقعی منجر شوند.
معاون استاندار البرز تأکید کرد که توسعه اقتصادی زمانی به بهبود ملموس شرایط زندگی مردم کمک می‌کند که ظرفیت‌های شناسایی‌شده به افزایش تولید، گسترش فعالیت بنگاه‌های اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار بینجامند.
ضرورت همکاری دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی
توسعه فعالیت‌های لجستیکی، گسترش اشتغال و تدوین نقشه سرمایه‌گذاری استان، موضوعاتی هستند که به همکاری چندین دستگاه اجرایی و بخش خصوصی نیاز دارند.
شیرین‌زاد از رایزنی با فعالان اقتصادی، اتاق اصناف تهران و مسئولان دستگاه‌های مرتبط خبر داد و بر ضرورت همراهی وزارتخانه‌های مسئول در حوزه‌های راه، ارتباطات، صنعت، معدن و تجارت و دیگر بخش‌های مرتبط تأکید کرد.
به گفته وی، برای پیشبرد طرح پیشنهادی باید موانع اجرایی و حقوقی به‌صورت هماهنگ بررسی و برطرف شوند. همچنین برگزاری جلسات تخصصی با حضور کارشناسان و صاحب‌نظران می‌تواند به روشن شدن ابهامات و بررسی امکان اجرای طرح کمک کند.
از سوی دیگر، بوربور تقویت هماهنگی میان بخش‌های دولتی و غیردولتی را از الزامات پیشبرد برنامه‌های اقتصادی استان دانست. به اعتقاد وی، استفاده مؤثر از ظرفیت‌های داخلی، تقویت تولید و همکاری میان بخش‌های مختلف می‌تواند در تبدیل فرصت‌های اقتصادی به طرح‌های عملیاتی نقش داشته باشد.
ملاحظات زیست‌محیطی در توسعه لجستیک و سرمایه‌گذاری
یکی از نکات مورد تأکید شیرین‌زاد، ضرورت بررسی آثار زیست‌محیطی و ظرفیت اکولوژیک منطقه پیش از اجرای طرح‌های زیرساختی جدید است.
وی تأکید کرد هرگونه برنامه‌ریزی برای ایجاد زیرساخت‌های تازه باید با بررسی دقیق میزان بارگذاری و آثار احتمالی آن بر محیط‌زیست همراه باشد. این موضوع به‌ویژه در طرح‌هایی اهمیت دارد که می‌توانند حجم فعالیت‌های حمل‌ونقلی، انبارداری و جابه‌جایی کالا را افزایش دهند.
بنابراین، ارزیابی اقتصادی طرح‌ها باید در کنار بررسی‌های زیست‌محیطی و زیرساختی انجام شود. هدف آن است که توسعه فعالیت‌های اقتصادی با ظرفیت واقعی منطقه هماهنگ باشد و منافع حاصل از سرمایه‌گذاری با هزینه‌های احتمالی آن برای محیط‌زیست و خدمات عمومی سنجیده شود.
جمع‌بندی؛ اشتغال پایدار و استفاده از ظرفیت‌های البرز
در نشست کارگروه اقتصادی استانداری البرز، توسعه اشتغال در داخل استان، کاهش ترددهای روزانه به تهران، ایجاد کانون لجستیکی با محوریت ظرفیت‌های فرودگاه پیام و تدوین نقشه جامع اقتصادی و سرمایه‌گذاری به‌عنوان محورهای مهم توسعه مطرح شدند.
علی شیرین‌زاد با اشاره به تردد روزانه حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ هزار نفر از کرج به تهران، ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار را یکی از راهکارهای کاهش بخشی از این رفت‌وآمدها دانست. وی همچنین بر ضرورت اتصال زیرساخت‌های حمل‌ونقل، رفع موانع فعالیت فرودگاه پیام و بررسی آثار زیست‌محیطی طرح‌های جدید تأکید کرد.
مجتبی بوربور، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری البرز، نیز تدوین نقشه جامع اقتصادی و سرمایه‌گذاری را برای شناسایی ظرفیت‌ها، رفع موانع تولید و هدایت هدفمند منابع ضروری دانست.
بر اساس دیدگاه‌های مطرح‌شده، تحقق این اهداف به هماهنگی دستگاه‌های اجرایی، مشارکت بخش خصوصی، مطالعات فنی و اقتصادی و تبدیل ظرفیت‌های موجود به فرصت‌های واقعی تولید و اشتغال وابسته است. جزئیات اجرایی، زمان‌بندی و منابع مالی طرح کانون لجستیکی در گزارش اعلام نشده و پیشبرد آن به بررسی‌های تکمیلی نیاز دارد.
